Palmolie – De kale wereld achter jouw boodschappen

Palmolie – De kale wereld achter jouw boodschappen

Wat begon als een opgewekte blog over een Ferrero slice, eindigde in gruwelijke ontdekkingen over palmolie. Door de schrikbarende waarheid kon ik mijn ogen niet langer sluiten. ‘Ontdek ook de kale wereld achter jouw boodschappen.’

 

Ferrero slice lifestylemaris
Ferrero Rocher Slice LifestyleMaris

Ik val maar meteen met de deur in huis. Na het proeven van deze zelfgemaakte Ferrero Rocher slice ben je meteen verkocht! Zo onwijs lekker. Een heerlijke hazelnootsmaak, omringd met chocolade en een crunchy bite die dezelfde smaakexplosie teweeg brengt als bij het eten van de ronde bolletjes in de supermarkt. Alleen dan voedzamer.

Het is namelijk een treat die alleen uit pure ingrediënten bestaat. Producten waar geen dierenleed achter verscholen gaat of waardoor het milieu aangetast wordt. Exact weten wat je naar binnen werkt. Niet alleen verantwoord voor jezelf, maar ook voor de wereld. Dat noem ik pas échte schoonheid proeven.

Dit is bij zijn in goud gerolde broertjes wel anders. Wist je namelijk dat de ‘echte’ Ferrero chocolade onder andere palmolie bevat? Dit lijkt onschuldig – is het niet.

Wat is palmolie en wat zijn de problemen?

Palmolie is de goedkoopste en daardoor de meest gebruikte plantaardige olie ter wereld. Om in dit product te kunnen blijven voorzien worden er jaarlijks ontelbare hectares aan regenwoud gekapt en afgebrand. Om je een idee te geven – dit zijn zo’n 300 voetbalvelden per uur. Driehonderd (1)!

Daarmee is het regenwoud niet het enige dat verdwijnt. Door het aanleggen van palmplantages worden diersoorten zoals tijgers en apen uit hun leefgebied verjaagd. Hierdoor wordt de omvang steeds kleiner en kleiner. Ze worden dan ook ernstig met uitsterven bedreigd. Binnenkort zal er een moment komen dat ze helemaal geen kant meer op kunnen (2).

palmolie
Rainforest Rescue

Vertel je beste vriendin dat het kleurtje op haar lippen aapjes doet uitsterven.

Ook het woongebied voor de plaatselijk bevolking, de biodiversteit en zoet water gaat verloren(3). De manier waarop palmolie gewonnen wordt leidt tot slechte levens- en werkomstandigheden waarbij kinderarbeid, illegale praktijken, corruptie en geweld komt kijken. Daarbij worden bestrijdingsmiddelen gebruikt die voor onherstelbare schade zorgen.

Dit alles om een structuur te geven aan bewerkte producten, alleen om ‘onze behoeftes’ te bevredigen. Palmolie zorgt er namelijk onder andere voor dat bepaalde ingrediënten in hetzelfde product niet smelten, waardoor er een goed mondgevoel ontstaat – zoals bij een extra smeuïge pindakaas bijvoorbeeld (4).

Wat betekent dit voor de toekomst?

palmolie
Greenpeace

Toch blijft onze vraag naar dit populaire product groeien waardoor er in de toekomst nog meer regenwoud zal gaan verdwijnen – wat voor nóg grotere problemen zal zorgen. Net zoals bij een natuurramp zal alles verwoest worden. Alleen zijn wij nu degene die de schade aanrichten. De mens.

Want waar bij een tsunami de hele wereld in rep en roer is, wordt bij een nieuwsbericht over een orang-oetan die door ontbossing met uitsterven bedreigd wordt, snel verder gescrolled. Wij blijven vrolijk door juichen om de nieuwe smaak van Kinder Bueno. Het zijn toch niet onze huizen en levens die bedreigd worden.

We moeten minder producten met palmolie gaan consumeren

Ik heb besloten te stoppen met juichen. Er zijn meer dan genoeg redenen voor mij om absoluut geen palmolie meer te gebruiken. Ik had er geen idee van dat het zó schadelijk is. Daarnaast doet het voor je eigen gezondheid ook nog eens geen goed. De kans is namelijk aanwezig dat we met onze olie consumptie – die grotendeels uit palmolie bestaat – de kans op hart-en vaatziekten vergroten.

Biologisch is niet altijd duurzaam. Alles wat vegan is, is niet gelijk beter voor de wereld en een oogschaduw die niet op dieren getest is, kan alsnog voor dierenleed zorgen.

Toch gaat het vermijden ervan niet vanzelf. Wist je namelijk dat zo’n 60% van de producten in de supermarkt palmolie bevat? Dat is meer dan de helft (5)!

palmolie
Het Klokhuis

Mijn mond viel hier echt van open. Het is schrikbarend dat er in zoveel verschillende soorten producten palmolie verwerkt zit. Je hoeft je dan ook zeker niet te schamen als je – net als ik – ongemerkt producten met palmolie in huis hebt gehaald. Waar ik eerst hand in hand ging met Nutella en Oreo’s mijn beste vrienden waren, weet ik nu ook wel beter.

Hoe kunnen we het gebruik vermijden?

Om er achter te komen of jouw favo koekjes nou ook palmolie bevatten, is eigenlijk vrij simpel. Je hoeft alleen maar het product om te draaien en het etiket te checken op het woordje palm. Maar ook bij alleen plantaardige olie of vet moeten de alarmbellen gaan rinkelen. De kans is groot dat er dan alsnog een mengsel van palmolie in het product verwerkt zit.

Bij comestica producten is het een ietwat ander verhaal. Palmolie heeft hier namelijk vaak een chemische benaming gekregen waardoor deze amper meer te herkennen is. Hierdoor zag ik (bijna) over het hoofd dat er ook in mijn mascara en tandpasta sporen van palmolie zitten. Om er zeker van te zijn dat jou dit niet overkomt, kun je deze lijst met benamingen voor palmolie downloaden.

Als je door de – helaas al vele platgebrande – bomen het bos niet meer ziet en toch nog twijfelt over palmolie in een bepaald prodcuct, kun je altijd nog op het internet naar het productnaam in combinatie met palmolie googelen. Hierdoor krijg je vaak al snel duidelijkheid.

palmolie
Orangutan Foundation International

Wees niet getreurd als dit niet het antwoord is waarop je had gehoopt. Bedenk dat er voor elk product wel een alternatief zonder palmolie te vinden is – ook voor jouw lievelings koekjes.

Laat je ook niet van de wijs brengen door producenten die beweren dat het alsnog oké is om deze koekjes te consumeren. Zij zullen zich hoe dan ook blijven verschuilen achter misleidende informatie over duurzame palmolie.

Duurzame palmolie is misleidend

Want misleidend is het zeker. Het keurmerk Roundtable for Sustainable Palm Oil (RSPO) geldt sinds 2004 als een wereldwijde standaard voor duurzame palmolie. Hieraan kun je herkennen welke producten ‘duurzame geprodcueerde palmolie’ bevatten, wat nogal tot verwarring kan leiden (6).

Van alle palmolie die in 2016 in Nederlandse voedingsmiddelen zijn verwerkt, is 90% gecertifieerd (7). Voor deze certificering hanteert RSPO verschillende handel systemen. Zo kunnen producenten certificaten kopen voor een bepaalde hoeveelheid duurzame geproduceerde palmolie. Maar of deze gecertificeerde olie daadwerkelijk verwerkt wordt in de producten, is nog maar de vraag.

Daarnaast zijn er ook producten zónder dit keurmerk die deze ‘duurzame geteelde palmolie’ bevatten. Het halen van een pizzabodem bij de natuurwinkel – waar biologische palmolie in is verwerkt – zegt dus helemaal niets over de ontbossing en millieu schade (8).

Het traceren van de gecertificeerde palmolie tot aan de plantage is ook nog eens vrijwel onmogelijk. Hoe het dan kan dat we onze import – die we vooral uit Indonesië en Maleisië halen – toch duurzaam durven te noemen, is mij een raadsel.

Het is een race tegen de klok en het blijven toekijken vanaf de zijlijn gaat niets bijdragen aan het leveren van betere condities.

palmolie
My Dream for Animals

Van nature komen er geen oliepalmen voor in deze landen. De plant heeft hier alleen een kans van overleven door drainage van de grond en grote hoeveelheden kunstmest en pesticiden, met allerlei gruwelijke en niet-duurzame gevolgen van dien.

Hierbij wordt de criteria van RSPO ook maar met een korreltje zout – of moet ik zeggen – een druppeltje olie genomen. Door inmenging van de palmolie industrie zijn de criteria zowel op sociaal als milieu gebied minimaal. Zo mag er bijvoorbeeld gewoon regenwoud gekapt worden voor het aanleggen van nieuwe plantages en is het gebruik maken van bestrijdingsmiddelen niet verboden.

palmolie
Person holding palm tree fruit collected for the palm oil industry, Sabah, Borneo, Malaysia

Ook worden overtredingen door het zelfregulerende systeem makkelijk door de vingers gezien. Doordat de RSPO niet ondersteund wordt door wetgeving, kunnen ze geen sancties opleggen. Een overtreding leidt dan ook zelden tot gerechtigheid en bij een schorsing kun je met goed gedrag als onderneming binnen no time weer aan de slag.

Duurzame palmolie bestaat dus (nog) niet. Het braaf blijven consumeren van producten met gecertificeerde palmolie, levert tot nu toe dan ook niet veel op. Een manier vinden waarop we alle palmolie via een strakkere criteria van de RSPO op een minder verwoestbare kunnen verbouwen, daarentegen misschien wel (9).

Wat kun jij als consument tegen palmolie doen?

De meeste bedrijven zullen hier echter het initatief niet nemen. Waarom zouden ze ook? Door invloed uit te oefenen op hun leveranciers en echte duurzame palmolie te eisen, zullen de kosten alleen maar stijgen. Het inkopen van wat certificaten is makkelijker dan er daadwerkelijk wat mee doen (10). En het overschakelen naar een ander soort plantaardige olie heeft – naar eigen zeggen – teveel invloed op de smaak en de textuur van het product (11).

palmolie
Palmoil and Food

Daarom zullen wij ze als consument een zetje in de rug moeten geven. Als wij palmolie zoveel mogelijk uit ons dagelijks leven vermijden, voelen de fabrikanten en zo de palmolie industrie hopelijk wel dat het zo langzamerhand hoog tijd is voor een drastische verandering.

Daarmee wil ik niet zeggen dat een palmolie vrije planeet de oplossing zal zijn. Als je naar het grotere plaatje kijkt, liggen de antwoorden nou eenmaal niet voor het oprapen. Toch zal er NU actie ondernomen moeten worden. Het is een race tegen de klok en het blijven toekijken vanaf de zijlijn gaat niets bijdragen aan het leveren van betere condities.

Laten we daarom met de slogan van Ferrero ‘The Golden Opportunity you are seeking is already in yourself’ – die maar liefst 13.000 likes kreeg op Facebook – met z’n allen écht iets gaan doen (12)!

Wees meer alert op welke producten je in huis haalt. Biologisch is niet altijd duurzaam. Alles wat vegan is, is niet gelijk beter voor de wereld. En een oogschaduw die niet op dieren getest is, kan alsnog voor dierenleed zorgen. Stop daarom iets meer tijd in het lezen van jouw etiketten. Pak je telefoon – die je waarschijnlijk toch al in je hand hebt – als je het niet zeker weet.

palmolie
The Petition Site

Praat over het palmolie probleem met anderen. Vervang tussendoortjes als Knoppers en Liga’s voor een appel, laat je broer weten dat ie beter voor een tijger-vrije shampoo kan gaan en vertel je beste vriendin dat het kleurtje op haar lippen aapjes doet uitsterven.

En ook buiten je omgeving kun je een verschil maken. Ondersteun bijvoorbeeld milieuorganisaties door petities te tekenen en spreek producenten op Social Media aan over hun palmolie gebruik. Misschien horen bedrijven zoals Ferrero ons en zullen ze nu echt een keer hun wereldwijde succes inzetten op een gebied dat er zeker toe doet!

Draag elk steentje bij die je kunt. Voordat je het weet hebben we samen een muur gebouwd die het tropische regenwoud zal gaan beschermen.

P.S. Het heerlijke recept voor de Ferrero slice kun je hier terug te vinden 🙂

 

Bronnen:

1.De Groene Meisjes. Palmolie. Geraadpleegd op 20 juli 2017, van http://www.degroenemeisjes.nl/palmolie/

2. Wortel, Hugo, Stichting Orangutan Rescue 2014-2016. Keurmerk duurzame palmolie is misleidend. Geraapdpleegd op 20 juli 2017, van http://www.orangutanrescue.nl/keurmerk-duurzame-palmolie-misleidend/

3. Stichting Voedingcentrum Nederland. Palmolie. Geraadpleegd op 22 juli 2017, van http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/palmolie.aspx

4. Greenpeace Magazine. Een olieramp in het regenwoud. Geraadpleegd op 23 juli 2017 , van http://www.greenpeace.nl/GPmagazine/GPM13/regenwoud/

5. Palmolievrij. Waar zit palmolie in? Geraadpleegd op 18 juli 2017, van http://www.palmolie.info/palmolie/waar-zit-palmolie-in/

6. Wortel, Hugo, Stichting Orangutan Rescue 2014-2016. Keurmerk duurzame palmolie is misleidend. Geraapdpleegd op 23 juli 2017. http://www.orangutanrescue.nl/keurmerk-duurzame-palmolie-misleidend/

7. Dutch Alliance Sustainble Palm Oil. Dutch Alliance Sustainble Palm Oil rapportage 2016. Geraadpleegd op 23 juli 2017, van http://www.taskforceduurzamepalmolie.nl/uploads/media/TaskForceDuurzamePalmolie-samenvatting-2016-DEF.pdf

8. Milieucentraal. Palmolie. Geraadpleegd op 23 juli 2017, van https://www.milieucentraal.nl/milieubewust-eten/tropische-producten/palmolie/

9. Wortel, Hugo, Stichting Orangutan Rescue 2014-2016. Keurmerk duurzame palmolie is misleidend. Geraapdpleegd op 25 juli 2017. http://www.orangutanrescue.nl/keurmerk-duurzame-palmolie-misleidend/

10. Stichting het Wereld Natuur Fonds – Nederland. Nederlandse bedrijven koploper duurzame palmolie. Geraadpleegd op 2 augustus 2017, van https://www.wnf.nl/nieuws/bericht/nederlandse-bedrijven-koploper-duurzame-palmolie-.htm

11. De Persgroep Digital, 2017. ”Dit zit er in uw nutella pot” (en schrik niet van de hoeveelheid suiker). Geraadpleegd op 26 juli 2017, van http://www.hln.be/hln/nl/39/Nina-kookt/article/detail/3058715/2017/01/19/Dit-zit-er-in-uw-pot-Nutella-en-schrik-niet-van-de-hoeveelheid-suiker.dhtml

12. BBP Media BBV, 2017. Het Ferrero Mysterie. Geraadpleegd op 26 juli 2017, van http://www.marketingtribune.nl/food-en-retail/weblog/2014/10/het-ferrero-mysterie/index.xml

Ontvang direct mijn nieuwste blogs in je email

 

 

Deel dit!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *